feat(explorer): add SVD axis themes and unique-motion deduplication

- Regenerated top_svd_top_motions.json for window=2025 with strict
  cross-axis deduplication: 100 unique motions across 10 axes (10 per
  axis, zero overlap), sorted by absolute SVD score
- Added SVD_THEMES dict to build_svd_components_tab with Dutch-language
  theme label and political-polarisation explanation for each of the 10
  axes (e.g. 'Confessioneel-conservatief vs. seculier-progressief')
- Selectbox now shows 'As N — <theme>' instead of bare component number
- Each selected axis shows an info banner with the full explanation
- Motion list buttons show ▲/▼ to indicate positive/negative SVD loading
- Translated UI strings to Dutch for consistency

explorer.py

@@ -627,9 +627,109 @@ def build_svd_components_tab(db_path: str) -> None:
     """New tab: show top motions contributing to top SVD components.
 
     Reads thoughts/explorer/top_svd_top_motions.json and displays a selector
-    for components 1..10 and a detail pane for selected motion.
+    for components 1..10 with theme labels/explanations and a detail pane per motion.
     """
-    st.subheader("🔬 SVD Components — top contributing motions")
+    # Political polarisation themes per SVD component (1-indexed, window=2025)
+    SVD_THEMES: dict[int, dict[str, str]] = {
+        1: {
+            "label": "Regulering vs. status-quo",
+            "explanation": (
+                "Deze as onderscheidt moties die inzetten op nieuwe regelgeving en "
+                "handhaving (kansspelen, EU-harmonisatie, parlementaire procedures) van moties "
+                "die eerder kiezen voor continuïteit of deregulering. "
+                "Positieve scores wijzen op meer reguleringsbereidheid."
+            ),
+        },
+        2: {
+            "label": "Progressief activisme vs. pragmatisch bestuur",
+            "explanation": (
+                "De tweede as capteert het spanningsveld tussen linkse-progressieve eisen "
+                "(Israël-sancties, stikstofminister wantrouwen, klimaatrechtszaken) en "
+                "pragmatisch bestuur. Negatieve scores corresponderen met progressief-activistische "
+                "moties; positieve scores met de bestuurspragmatische kant."
+            ),
+        },
+        3: {
+            "label": "Eigendomsvrijheid en soevereiniteit vs. staatssturing",
+            "explanation": (
+                "De sterkste as in het stempatroon (hoogste absolute scores). Hij stelt "
+                "het recht op vrije keuze van de eigenaar en nationale/individuele soevereiniteit "
+                "tegenover overheidsinterventie (woningmarkt, detentiebeleid, NGO-regulering). "
+                "Negatieve scores vertegenwoordigen een voorkeur voor eigendomsvrijheid; "
+                "positieve scores voor staatssturing."
+            ),
+        },
+        4: {
+            "label": "Betaalbaarheid publieke diensten vs. vrijhandel",
+            "explanation": (
+                "Deze as weerspiegelt het debat over betaalbare zorg, openbaar vervoer en "
+                "defensie-infrastructuur (positief) tegenover internationale handelsakkoorden "
+                "zoals EU-Mercosur (negatief). Het scheidt partijen die nationale "
+                "dienstverlening centraal stellen van partijen die vrijhandel prioriteren."
+            ),
+        },
+        5: {
+            "label": "Confessioneel-conservatief vs. seculier-progressief",
+            "explanation": (
+                "Een klassieke waarden-as: ChristenUnie- en SGP-moties over euthanasie, "
+                "'Moeder en Kind'-fonds, kerkruimte en gezinsbelasting scoren positief. "
+                "Deze as reflecteert het diepste sociale-waardenverschil in de Kamer."
+            ),
+        },
+        6: {
+            "label": "Bescherming kwetsbare groepen vs. marktwerking",
+            "explanation": (
+                "Positieve scores: bescherming van pgb-houders, christelijke minderheden in "
+                "asielbeleid, en kinderopvangtoeslag voor middeninkomens. Negatieve scores: "
+                "meer marktwerking bij arbeidsmigratie en internationale hulp. Deze as "
+                "toont het spanningsveld tussen sociale bescherming en liberalisering."
+            ),
+        },
+        7: {
+            "label": "Democratische controle en sociale rechten vs. marktwerking",
+            "explanation": (
+                "Moties die parlementaire controle op buitenlandbeleid (Ukraine-coalitie), "
+                "sociale rechten (BOSA-sportsubsidies, toeslagencompensatie) en publieke zorg "
+                "bepleiten scoren positief. Private equity in de zorg en marktgerichte "
+                "warmteoplossingen scoren negatief."
+            ),
+        },
+        8: {
+            "label": "Orde, veiligheid en soevereiniteit vs. sociale hervorming",
+            "explanation": (
+                "Veiligheidsmoties (illegaal vuurwapen, Dutch Dome, controversiële-onderwerpenlijst) "
+                "en soevereiniteitsmoties domineren de negatieve pool. "
+                "Positief: sociaal-hervormende moties zoals afschaffing van de kostendelersnorm, "
+                "hernieuwbare energie en stikstof-maatwerk. Een klassieke links-rechts "
+                "veiligheid-versus-sociale-hervorming kloof."
+            ),
+        },
+        9: {
+            "label": "Caribisch koninkrijksbeleid en institutioneel toezicht",
+            "explanation": (
+                "Deze specifiekere as bundelt moties over Caribische defensie en Syrische "
+                "VN-coalitie (positief) met zorgtoezicht-WNT-normen (negatief). Het "
+                "weerspiegelt een combinatie van koninkrijks-betrokkenheid en institutioneel "
+                "toezicht als onderscheidende dimensie."
+            ),
+        },
+        10: {
+            "label": "Arbeidsmigratie, dierenwelzijn en zorgtoezicht",
+            "explanation": (
+                "Positieve pool: zorgfraudetoezicht (Wtza), EU-blauwe kaart voor "
+                "kennismigranten en dierenwelzijn in de kalverhouderij. Negatieve pool: "
+                "vitale productie onshoren en EU-Israël-betrekkingen. Een gemengde as die "
+                "pragmatisch migratiemanagement combineert met dierenwelzijn en zorgregulering."
+            ),
+        },
+    }
+
+    st.subheader("🔬 SVD Assen — politieke polarisatiethema's")
+    st.markdown(
+        "Elke SVD-as representeert een latente politieke dimensie afgeleid uit stempatronen "
+        "van alle Kamerleden. De top-10 moties per as zijn uniek (geen overlap) en illustreren "
+        "het spanningsveld dat de as beschrijft."
+    )
 
     json_path = os.path.join("thoughts", "explorer", "top_svd_top_motions.json")
     if not os.path.exists(json_path):
@@ -651,7 +751,7 @@ def build_svd_components_tab(db_path: str) -> None:
         st.info("Geen top-moties in dataset")
         return
 
-    st.caption(f"Top SVD contributors computed for window: {window}")
+    st.caption(f"Top SVD-bijdragers berekend voor venster: **{window}**")
 
     # Build mapping component -> list of motions (deduplicate by motion_id per component)
     comp_map: dict[int, list] = {}
@@ -663,16 +763,38 @@ def build_svd_components_tab(db_path: str) -> None:
             bucket.append(r)
 
     comp_options = sorted(comp_map.keys())
-    comp_sel = st.selectbox("Component", options=comp_options, index=0)
+
+    # Build display labels for selectbox: "As 1 — Regulering vs. status-quo"
+    def _comp_label(c: int) -> str:
+        theme = SVD_THEMES.get(c, {})
+        lbl = theme.get("label", "")
+        return f"As {c} — {lbl}" if lbl else f"As {c}"
+
+    comp_display = [_comp_label(c) for c in comp_options]
+    comp_sel_idx = st.selectbox(
+        "Selecteer SVD-as",
+        options=list(range(len(comp_options))),
+        format_func=lambda i: comp_display[i],
+        index=0,
+    )
+    comp_sel = comp_options[comp_sel_idx]
+
+    # Show theme explanation
+    theme = SVD_THEMES.get(comp_sel, {})
+    if theme:
+        st.info(f"**{theme['label']}** — {theme['explanation']}")
+
+    motions = comp_map.get(comp_sel, [])
 
     col1, col2 = st.columns([1, 2])
     with col1:
-        st.markdown("**Top motions (title)**")
-        motions = comp_map.get(comp_sel, [])
+        st.markdown("**Top-moties (titels)**")
         for m in motions:
             mid = m.get("motion_id")
+            score = m.get("score", 0.0)
             title = m.get("title") or f"Motie #{mid}"
-            if st.button(f"{mid}: {title[:80]}", key=f"btn_{comp_sel}_{mid}"):
+            sign = "▲" if score >= 0 else "▼"
+            if st.button(f"{sign} {mid}: {title[:72]}", key=f"btn_{comp_sel}_{mid}"):
                 st.session_state["svd_selected_mid"] = mid
 
     with col2:
@@ -701,10 +823,10 @@ def build_svd_components_tab(db_path: str) -> None:
             if row[4] and str(row[4]).startswith("http"):
                 st.markdown(f"[🔗 Bekijk op Tweede Kamer]({row[4]})")
             if row[5]:
-                with st.expander("Show body text"):
+                with st.expander("Toon volledige tekst"):
                     st.write(row[5])
-            else:
-                st.info(f"Metadata not found in DB for motion {sel_mid}")
+        else:
+            st.info(f"Metadata not found in DB for motion {sel_mid}")
 
 
 def build_mp_quiz_tab(db_path: str) -> None: