@ -1399,170 +1399,175 @@ def build_svd_components_tab(db_path: str) -> None:
# Produced by per-axis analysis of all 10 unique top motions (zero cross-axis overlap).
SVD_THEMES : dict [ int , dict [ str , str ] ] = {
1 : {
" label " : " Links-rechts hoofdas: progressief versus conservatief-nationalistisch " ,
" label " : " Links-rechts hoofdas " ,
" explanation " : (
" De dominante dimensie van het parlement: partijen aan de linkerkant (PvdD, GL-PvdA, "
" DENK, SP) stemmen progressief — voor sociale voorzieningen, klimaat, internationale "
" solidariteit — terwijl partijen aan de rechterkant (PVV, NSC, BBB, SGP) inzetten op "
" nationaal belang, migratiebeheer en conservatieve waarden. Linkse moties omvatten "
" boycots van Israëlische defensiebedrijven, huurverlaging en het opricht en van "
" zorgbuurthuizen; rechtse moties gaan over NAVO-verplichtingen, juridische ruimte voor "
" drones en gaswinningsprojecten. Dit is de klassieke links-rechts tegenstelling die "
" het meeste verschil in stemgedrag verklaart ."
" De dominante dimensie van het parlement: de klassieke links-rechts tegenstelling "
" die het meeste verschil in stemgedrag verklaart. Aan de rechterkant (PVV, SGP, VVD, "
" ChristenUnie) staan moties over defensie-uitbreiding, NAVO-verplichtingen, "
" juridische ruimte voor drones en gaswinning. Aan de linkerkant (PvdD, SP, DENK, "
" GroenLinks-PvdA) staan moties over huurverlaging, het veroordel en van "
" antipersoneelslandmijnen, het opzeggen van het militaire verdrag met Israël en het "
" oprichten van zorgbuurthuizen. De scheidslijn loopt dwars door thema ' s als "
" veiligheid, economie, internationaal recht en sociale bescherming ."
) ,
" positive_pole " : " Nationalistisch-conservatief: PVV, NSC, BBB, SGP, VVD " ,
" negative_pole " : " Progressief-links: PvdD, GL-PvdA, DENK, SP " ,
" positive_pole " : " Nationalistisch-conservatief: PVV, SGP, VVD, ChristenUnie " ,
" negative_pole " : " Progressief-links: PvdD, SP, DENK, GroenLinks-PvdA " ,
" flip " : False ,
} ,
2 : {
" label " : " PVV/FVD populistisch isolationisme versus het overige parlement " ,
" label " : " Populistisch nationalisme versus maatschappelijke verantwoordelijkheid " ,
" explanation " : (
" Deze as isoleert PVV en FVD van alle andere partijen. Aan de positieve kant staan "
" moties die artsen vrijpleiten die hydroxychloroquine voorschreven, Syriërs direct "
" willen terugsturen, geen geld aan Jordanië willen geven en de richtlijn tijdelijke "
" bescherming voor Oekraïners willen beëindigen. Aan de negatieve kant staan "
" mainstream-moties van CU, CDA, VVD en NSC over digitale toegankelijkheid, "
" jongerenzorg en zorgstandaarden — partijen die in de positieve ruimte van as 1 "
" zitten maar hier op één lijn staan met links. Dit is geen links-rechts as maar een "
" populistisch-isolationisme-as: PVV en FVD vormen een eigen cluster dat los staat "
" van de rest van het politieke spectrum ."
" Deze as isoleert het populistisch-nationalistische blok (PVV, FVD, BBB) van zowel "
" links als het gevestigde midden. Aan de positieve kant staan moties die artsen "
" vrijpleiten die hydroxychloroquine of ivermectine voorschreven, Syrische vluchtelingen "
" direct terug willen sturen, geen geld aan Jordanië willen geven en de tijdelijke "
" bescherming voor Oekraïners willen beëindigen. Aan de negatieve kant staan moties "
" over digitale toegankelijkheid voor Caribisch Nederland, ethiek bij Defensie, "
" zorgstandaarden en zorg voor slachtoffers van het bombardement op Hawija. "
" De negatieve pool omvat zowel progressieve als christelijke partijen die hier "
" op één lijn staan ."
) ,
" positive_pole " : " PVV/FVD populistisch isolationisme: anti-EU, anti-Oekraïne, antiwetenschap " ,
" negative_pole " : " Gehele overige parlement: mainstream links én rechts " ,
" positive_pole " : " Populistisch-nationalistisch: PVV, FVD, BBB — Nederland eerst, anti-establishment " ,
" negative_pole " : " Maatschappelijke verantwoordelijkheid: Volt, SP, PvdD, GroenLinks-PvdA, CDA, ChristenUnie " ,
" flip " : False ,
} ,
3 : {
" label " : " Staatsingrijpen en publieke sector versus marktliberalisme " ,
" label " : " Verzorgingsstaat versus bezuinigingen en marktwerking " ,
" explanation " : (
" Deze as weerspiegelt de spanning tussen staatsingrijpen en marktliberalisme. "
" Aan de positieve kant staan SP-moties die bezuinigingen op zorg en gemeentefonds "
" willen terugdraaien, winstuitkeringen in de zorg verbieden en publieke controle "
" over fusies eisen. Ook PVV stemt positief — niet vanuit sociaal ideaal maar vanuit "
" anti-establishment populisme dat neigt naar overheidsinterventie voor de eigen achterban. "
" Aan de negatieve kant staan VVD-moties over marktwerking en deregulering, en NSC- en "
" BBB-moties met een agrarisch-marktgericht karakter. "
" Ook PvdD en GL-PvdA scoren positief met moties voor publieke zorg en tegengaan van marktwerking in de gezondheidszorg. "
" Samengevat: de as scheidt voorstanders van staatsingrijpen (links én populistisch-rechts) "
" van marktliberalen en agrarisch-rechts. "
" Deze as weerspiegelt de spanning tussen staatsingrijpen en marktliberalisme, "
" aangescherpt door de kabinetscrisis van 2025. Aan de positieve kant staan moties "
" die bezuinigingen op zorg en het gemeentefonds willen terugdraaien, winstuitkeringen "
" in de zorg verbieden en publieke controle over ziekenhuisfusies eisen. SP, PvdD en "
" GroenLinks-PvdA steunen dit vanuit sociaal ideaal; PVV vanuit anti-establishment "
" populisme dat zijn achterban wil beschermen. Aan de negatieve kant staan moties "
" over marktwerking in de zorg, fiscale bedrijfsopvolgingsfaciliteiten (VVD), "
" doorgaan met besturen ondanks de kabinetscrisis (VVD/Yeşilgöz) en defensie- "
" uitgaven van 3,5 % bbp. "
) ,
" positive_pole " : " Staatsingrijpen: SP, PvdD, GL-PvdA, PVV (populistisch )" ,
" negative_pole " : " Marktliberaal en agrarisch-rechts: VVD, NSC, BBB " ,
" positive_pole " : " Pro-verzorgingsstaat: SP, PvdD, GroenLinks-PvdA, PVV (anti-bezuinigingen )" ,
" negative_pole " : " Marktliberaal en fiscaal conservatief: VVD, D66, CDA, SGP " ,
" flip " : True ,
} ,
4 : {
" label " : " Christelijk-conservatief institutionalisme versus seculier-liberalisme " ,
" label " : " Pragmatisch centrisme versus ideologische radicaliteit " ,
" explanation " : (
" Deze as scheidt christelijk-conservatieve partijen die hechten aan traditionele "
" instituties en religieuze waarden (NSC, SGP, CU, CDA) van seculier-liberale partijen "
" die nadruk leggen op individuele rechten en internationale openheid (VVD, GL-PvdA). "
" CU-moties over vaderbetrokkenheid, huwelijksrecht en internationale samenwerking staan "
" aan de positieve kant; VVD-moties over marktregulering en D66-moties over internationale "
" verdragen aan de negatieve kant. FVD scoort dicht bij nul — het past noch in het "
" christelijk-conservatieve noch in het seculier-liberale kamp op deze as. "
" Dit is geen populisme-as maar een religieus-institutionele breuklijn. "
" De gevestigde centrumpartijen (D66, CDA, VVD, 50PLUS) staan tegenover zowel "
" rechts-radicale als identiteitspolitieke posities. Aan de positieve kant staan "
" moties over openbare toiletten, vaderbetrokkenheid bij opvoeding, internationale "
" samenwerking met Australië en Canada, en long covid-expertise. Dit zijn pragmatische, "
" institutionele beleidsposities. Aan de negatieve kant staan moties over een "
" migratiesaldo-cap van 60.000, het verlaten van de WHO, kinderen in pleeggezinnen "
" van hetzelfde geslacht (FVD) en de bescherming van religieuze schoolidentiteit "
" via artikel 23. De negatieve pool combineert populistisch-rechts met "
" identiteitsgerichte posities van zowel rechts als links. "
) ,
" positive_pole " : " Christelijk-conservatief institutioneel: NSC, SGP, CU, CDA " ,
" negative_pole " : " Seculier-liberaal: VVD, GL-PvdA, D66 " ,
" positive_pole " : " Constructief centrum: D66, CDA, VVD, 50PLUS — pragmatisch en internationaal " ,
" negative_pole " : " Radicaal-ideologisch: FVD, Groep Markuszower (rechts), ChristenUnie, DENK (religieus/identiteit) " ,
" flip " : True ,
} ,
5 : {
" label " : " Gevestigd-institutioneel versus protest en populistisch " ,
" label " : " Christelijk-sociaal communitarisme " ,
" explanation " : (
" Deze as scheidt gevestigde centrumpartijen die vertrouwen op bestaande instituties "
" (CDA, CU, SGP, D66) van protest- en populistische partijen die dat vertrouwen "
" afwijzen (SP, PvdD, DENK, NSC). CDA-moties over vrijwilligers in schuldhulp, "
" maatschappelijke diensttijd en WW-hervorming staan aan de positieve kant. "
" SP- en PvdD-moties over meerouderschap, abortusrecht en buitenlandse beïnvloeding "
" staan aan de negatieve kant. "
" DENK scoort eveneens negatief als partij die vraagtekens plaatst bij bestaande instituties vanuit een gemeenschapsperspectief. "
" NSC scoort negatief — ondanks zijn christelijk-conservatieve "
" karakter op andere assen is het hier een protest \u00ad partij die systeemkritiek uitdraagt. "
" D66 scoort licht positief, consistent met zijn institutionele en pro-EU profiel. "
" Deze as scheidt partijen die gemeenschapszorg, burgerplicht en informele "
" ondersteuningsstructuren benadrukken van partijen die individuele vrijheden en "
" progressieve maatschappelijke hervorming voorstaan. Aan de positieve kant staan "
" moties over schuldhulpverlening via vrijwilligersorganisaties, de maatschappelijke "
" diensttijd voor jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt, en de gastouderopvang. "
" ChristenUnie, SGP en CDA voeren hier de toon; ook D66 scoort positief door steun "
" aan sociaal beleid. Aan de negatieve kant staan moties over wettelijke erkenning "
" van meerouderschap, abortusrecht in het EU-Handvest, armoedebeleid en "
" buitenlandse beïnvloeding. PvdD, GroenLinks-PvdA en VVD scoren hier negatief. "
) ,
" positive_pole " : " Gevestigd-institutioneel: CDA, CU, SGP, D66 " ,
" negative_pole " : " Protest en populistisch: SP, PvdD, DENK, NSC " ,
" positive_pole " : " Gemeenschapsgericht: ChristenUnie, SGP, CDA, D66 — vrijwilligers, diensttijd, zorgsystemen " ,
" negative_pole " : " Individualistisch-progressief: PvdD, GroenLinks-PvdA, VVD, PVV " ,
" flip " : False ,
} ,
6 : {
" label " : " Energiepragmatisme en liberale fiscaliteit versus klimaatactivisme en anti-discrimin atie" ,
" label " : " Klimaat, energie en culturele integr atie" ,
" explanation " : (
" Aan de rechterkant staan moties die kernenergie als CO₂-arm alternatief willen "
" erkennen op COP30, lng-capaciteit prefereren boven vulgraadverplichtingen en "
" discriminatiemeldpunten willen inventariseren (JA21). Aan de linkerkant staan "
" moties die fossiele industrie van klimaatconferenties willen weren (GL), de "
" integratieparadox willen meenemen in beleid en aanvallen van Israël op Libanon "
" veroordelen (DENK, SP). FVD en JA21 scoren sterk rechts; GL-PvdA, DENK en SP "
" sterk links. Dit is een combinatie van energie-ideologie en culturele polarisatie "
" rondom klimaat, integratie en buitenlandspolitiek. "
" Aan de positieve kant staan moties die LNG-capaciteit prefereren als alternatief "
" voor strenge vulgraadverplichtingen, kernenergie als volwaardig CO₂-arm onderdeel "
" van de energiemix willen erkennen op COP30, en discriminatie- en inclusiemeldpunten "
" willen inventariseren. SGP, JA21, FVD en PVV scoren sterk positief. Aan de "
" negatieve kant staan moties die fossiele-industrie-vertegenwoordigers willen weren "
" van klimaatconferenties, structureel overleg met moslimgemeenschappen willen bij "
" integratiebeleid, en aanvallen van Israël op Libanon veroordelen. "
" PvdD, GroenLinks-PvdA, Volt en D66 scoren negatief. "
" Deze as combineert energieideologie met culturele polarisatie rondom klimaat, "
" integratie en buitenlandspolitiek. "
) ,
" positive_pole " : " Energiepragmatisme, kernenergie, liberale fiscaliteit: FVD, JA21, SGP, CU " ,
" negative_pole " : " Klimaatactivisme, anti-discriminatie en internationale verantwoordelijkheid: GL, DENK, SP " ,
" positive_pole " : " Pro-fossiel, nationaal energiebeleid: SGP, JA21, FVD, PVV " ,
" negative_pole " : " Klimaatgericht en inclusief: PvdD, GroenLinks-PvdA, Volt, D66 " ,
" flip " : False ,
} ,
7 : {
" label " : " Pragmatisch coalitiebeleid versus ecologisch-progressief en religieuze bescherming " ,
" label " : " Bestuurlijk pragmatisme en implementatie " ,
" explanation " : (
" Aan de rechterkant staan pragmatische coalitiemoties: voedselprijzen inzichtelijk "
" maken (PVV/CU), papieren schoolboeken behouden (CDA), invoeringstoets voor mkb "
" (NSC) en het controversieel verklaren van bepaalde dossiers (VVD). Aan de "
" linkerkant staan progressief-ecologische moties: een landelijk stookverbod (PvdD), "
" verbranding van religieuze geschriften strafbaar stellen (DENK), chroom-6 "
" schadevergoedingen (SP/D66) en tegenhouden van nieuwe gaswinning (SP). De "
" partijscores zijn smal maar consistent: PvdD, DENK en SP links; CU, NSC en CDA "
" rechts. "
" Een residuele as die overwegend beleidsdossiers uit 2024 (vorige parlementaire "
" periode) omvat. Aan de positieve kant staan pragmatische bestuursmoties: een "
" compleet kostenoverzicht van producten van eigen bodem, papieren schoolboeken "
" voor basisvaardigheden, een invoeringstoets voor het minimumloon en de A2- "
" snelwegplanning. ChristenUnie, Volt, DENK en SP scoren positief. Aan de negatieve "
" kant staan meer ideologisch geladen moties: een landelijk stookverbod (PvdD), "
" het strafbaar stellen van verbranding van religieuze geschriften (DENK), chroom-6 "
" schadevergoedingen en tegenhouden van nieuwe gaswinning. GroenLinks-PvdA, VVD, "
" FVD en JA21 scoren negatief. De partijscores zijn smal — dit is een mineure as. "
) ,
" positive_pole " : " Ecologisch-progressief en religieuze bescherming: PvdD , DENK, SP" ,
" negative_pole " : " Pragmatisch coalitiebeleid: PVV, CU, NSC, CDA, VVD " ,
" positive_pole " : " Praktisch-bestuurlijk: ChristenUnie, Volt, SGP , DENK, SP" ,
" negative_pole " : " Ideologisch-principieel: GroenLinks-PvdA, VVD, FVD, JA21 " ,
" flip " : True ,
} ,
8 : {
" label " : " Pro-Europees defensie en investering versus nationaal-populistisch wantrouwen " ,
" label " : " Europese defensie-integratie " ,
" explanation " : (
" Aan de rechterkant staan moties van D66, Volt en CDA die NAVO-militaire mobiliteit "
" in het Schengengebied regelen, 35 % van defensiematerieel Europees willen inkopen "
" en een Nationaal Groeifonds-ronde willen lanceren — allemaal pro-Europees en "
" investerings-georiënteerd. Aan de linkerkant staan moties over coronastrategie "
" en oversterfte (PVV/BBB), ketenverantwoordelijkheid bij toeslagen (DENK) en "
" vraagresponsovereenkomsten zonder opzegtermijn (PVV). SP scoort sterk links door "
" wantrouwen jegens institutionele processen; D66 en Volt sterk rechts door hun "
" pro-Europese en investeringsgerichte koers. "
" Aan de positieve kant staan moties die pleiten voor militaire mobiliteit als "
" topprioriteit in EU/NAVO-verband en toewerken naar een militair Schengengebied, "
" 35 % van defensiematerieel Europees inkopen en een Europees defensie-R&D-instituut "
" oprichten. Ook het Nationaal Groeifonds en gewasbeschermingsonderzoek vallen "
" positief. Volt en D66 scoren sterk positief. Aan de negatieve kant staan moties "
" over ketenverantwoordelijkheid bij toeslagen (DENK), het coronaoversterfte-onderzoek "
" (PVV/BBB), energiecontracten en huisvestingsregulering. SP, DENK en PvdD scoren "
" sterk negatief — deze partijen richten zich op binnenlandse rechtvaardigheid en "
" zijn sceptischer over EU-militaire integratie. "
) ,
" positive_pole " : " Pro-Europees, NAVO en investering: D66, Volt, CDA " ,
" negative_pole " : " Nationaal-populistisch wantrouwen: PVV, SP-controlereflex, DENK " ,
" positive_pole " : " Pro-EU defensie en innovatie: Volt, D66 " ,
" negative_pole " : " Nationaal/pacifistisch of binnenlandsgericht: SP, DENK, PvdD, 50PLUS " ,
" flip " : False ,
} ,
9 : {
" label " : " Gereformeerd-sociaal centrum versus progressief regulerend " ,
" label " : " Decentraal bestuur en gemeenschapswaarden " ,
" explanation " : (
" Aan de linkerkant staan moties van NSC, CU en SGP over naleving van de Financiële- "
" verhoudingswet, beperking van arbeidsmigratie binnen de EU, een nieuwe "
" opleidingsplek voor tandartsen en een actieplan tegen misbruik van "
" hallucinerende geneesmiddelen. Aan de rechterkant staan moties van PvdD, GL "
" en D66: moratorium op geitenstallen, verbod op gokadvertenties in zoekmachines, "
" verduidelijking van voorlopige hechtenis en leegstandbelasting voor woningen. "
" CU en SGP scoren sterk links; PvdD en D66 sterk rechts. Dit is een as van "
" gereformeerd-sociaal pragmatisme tegenover progressieve regulering. "
" Aan de positieve kant staan moties over naleving van de Financiële-verhoudingswet "
" voor gemeenten, beperking van arbeidsmigratie binnen de EU, een nieuwe "
" tandartsopleiding in Rotterdam, een actieplan tegen misbruik van hallucinerende "
" geneesmiddelen en een oplossing voor milieuproblemen op Bonaire. SGP en "
" ChristenUnie scoren sterk positief; ook DENK en SP. Aan de negatieve kant staan "
" moties over een moratorium op geitenstallen, een verbod op gokadvertenties, "
" verduidelijking van gronden voor voorlopige hechtenis, een leegstandbelasting voor "
" woningen en end-to-end-encryptie. D66, JA21 en PVV scoren negatief. Deze as "
" scheidt een nadruk op decentrale dienstverlening en gemeenschapsregulering van "
" progressieve systeem- en rechtshervorming. "
) ,
" positive_pole " : " Gereformeerd-sociaal centrum: NSC, CU, SGP — naleving, arbeidsmarkt, volksgezondheid " ,
" negative_pole " : " Progressief regulerend: PvdD, GL, D66 — milieu, wonen, rechtsstaat " ,
" positive_pole " : " Lokaal en gemeenschapsgericht: SGP, ChristenUnie, DENK, SP " ,
" negative_pole " : " Progressieve systemen en rechten: D66, JA21, PVV " ,
" flip " : True ,
} ,
10 : {
" label " : " Residuele as: individuele dienstverlening versus collectieve handhaving" ,
" label " : " Institutioneel toezicht en handhaving" ,
" explanation " : (
" De tiende as vangt kleine resterende variantie op na de eerste negen. Aan de "
" linkerkant staan moties die individuele dienstverlening verbeteren: minder "
" tijdsintensieve inspectiebezoeken (VVD), een persoonlijk dossier voor ouders "
" binnen één maand (SP), tegemoetkoming arbeidsongeschikten in stand houden (SP) "
" en een verlaging van de leeftijd voor kindgesprekken (PVV). Aan de rechterkant "
" staan handhavings- en regelgevingsmoties: aangifteplicht voor scholen bij "
" veiligheidsincidenten (VVD), rookvrije auto ' s met kinderen (NSC/CDA) en "
" beloningsgeld voor tipgevers op de Nationale Opsporingslijst (VVD). De scores "
" zijn klein (max ±6,5) en de coalitie op elke pool is gemengd — dit is geen "
" duidelijke ideologische as maar een restfactor ."
" De tiende as vangt resterende variantie op en scheidt partijen die sceptisch zijn "
" over staatstoezicht van partijen die strikte regulering en handhaving steunen. "
" Aan de positieve kant staan moties over minder tijdsintensieve schoolinspecties, "
" het recht van toeslagenouders op hun persoonlijk dossier, behoud van de "
" tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten en een verlaging van de leeftijdsdrempel "
" voor kindgesprekken. DENK, SP en PvdD scoren positief. Aan de negatieve kant "
" staan moties over een aangifteplicht voor scholen bij veiligheidsincidenten, e en "
" rookverbod in auto ' s met kinderen, braakliggende landbouwgrond en verhoogd "
" beloningsgeld voor tipgevers. GroenLinks-PvdA scoort opvallend sterk negatief, "
" waarmee het zich onderscheidt van SP en DENK op handhavingsthema ' s ."
) ,
" positive_pole " : " Individuele dienstverlening en ontzorging: VVD, SP, PVV-elementen " ,
" negative_pole " : " Collectieve handhaving en regelgeving: VVD-handhavingsflank, CDA, NSC " ,
" positive_pole " : " Kritisch op overheidstoezicht: DENK, SP, PvdD, Volt — minder inspectielast " ,
" negative_pole " : " Pro-handhaving en regulering: GroenLinks-PvdA, CDA, SGP — veiligheid en naleving " ,
" flip " : True ,
} ,
}
