@ -630,97 +630,156 @@ def build_svd_components_tab(db_path: str) -> None:
for components 1. .10 with theme labels / explanations and a detail pane per motion .
"""
# Political polarisation themes per SVD component (1-indexed, window=2025)
# Produced by per-axis analysis of all 10 unique top motions (zero cross-axis overlap).
SVD_THEMES : dict [ int , dict [ str , str ] ] = {
1 : {
" label " : " Regulering vs. status-quo " ,
" label " : " Constructief coalitiebeleid versus radicale PVV-migratiepolitiek " ,
" explanation " : (
" Deze as onderscheidt moties die inzetten op nieuwe regelgeving en "
" handhaving (kansspelen, EU-harmonisatie, parlementaire procedures) van moties "
" die eerder kiezen voor continuïteit of deregulering. "
" Positieve scores wijzen op meer reguleringsbereidheid. "
" Deze as scheidt brede, constructieve coalitiemoties (CDA, VVD, NSC, CU, D66, GL-PvdA) "
" over uiteenlopende beleidsterreinen — van zorg en defensie tot multilateralisme en "
" digitale inclusie — van de harde PVV-motie die onmiddellijke uitzetting van Syriërs "
" en Oekraïense mannen eist. De positieve pool vertegenwoordigt het brede parlementaire "
" midden dat procedureel en inhoudelijk samenwerkt, terwijl de negatieve pool de "
" isolationistische en radicaal-nationalistische positie van de PVV symboliseert. "
" Deze dimensie is politiek betekenisvol omdat zij de kloof blootlegt tussen mainstream "
" coalitiepolitiek en populistisch-nationalistisch obstructionisme op het vlak van migratie. "
) ,
" positive_pole " : " Breed coalitiebeleid: zorg, defensie, multilateralisme, inclusie " ,
" negative_pole " : " Radicale PVV-eis tot onmiddellijke uitzetting migranten " ,
} ,
2 : {
" label " : " Progressief activisme vs. pragmatisch bestuur " ,
" label " : " Nationalistisch migratiebeleid versus progressief internationaal solidariteitsdenken " ,
" explanation " : (
" De tweede as capteert het spanningsveld tussen linkse-progressieve eisen "
" (Israël-sancties, stikstofminister wantrouwen, klimaatrechtszaken) en "
" pragmatisch bestuur. Negatieve scores corresponderen met progressief-activistische "
" moties; positieve scores met de bestuurspragmatische kant. "
" Deze as weerspiegelt de spanning tussen een nationalistisch-conservatieve koers "
" (PVV, BBB, JA21, NSC) die inzet op asielbeperking en nationaal belang, versus een "
" links-progressieve koers (SP, PvdD, DENK, GroenLinks) die internationale solidariteit, "
" reproductieve rechten, LHBT+-zorg en bescherming van minderheden centraal stelt. "
" Moties aan de positieve kant beperken asielzoekers en verdedigen nationaal belang "
" tegenover EU-druk, terwijl moties aan de negatieve kant Israëlisch optreden veroordelen, "
" Gazaanse slachtoffers helpen, abortus en PrEP vergoeden, en moslims beschermen tegen "
" discriminatie. Dit is een van de meest fundamentele breuken in de huidige Nederlandse politiek. "
) ,
" positive_pole " : " Asielbeperking, nationaal belang, restrictief migratiebeleid " ,
" negative_pole " : " Pro-Palestina, progressieve zorgrechten, anti-discriminatie minderheden " ,
} ,
3 : {
" label " : " Eigendomsvrijheid en soevereiniteit vs. staatssturing " ,
" label " : " Humanitaire solidariteit en inclusie versus nationalistische handhaving en deregule ring" ,
" explanation " : (
" De sterkste as in het stempatroon (hoogste absolute scores). Hij stelt "
" het recht op vrije keuze van de eigenaar en nationale/individuele soevereiniteit "
" tegenover overheidsinterventie (woningmarkt, detentiebeleid, NGO-regulering). "
" Negatieve scores vertegenwoordigen een voorkeur voor eigendomsvrijheid; "
" positieve scores voor staatssturing. "
" Deze as scheidt partijen die inzetten op internationale humanitaire solidariteit "
" (sanctieverlichting Syrië, medische evacuatie Gazaanse kinderen), sociale inclusie "
" (gelijke financieringstoegang) en pragmatische justitie (slimmer straffen) van partijen "
" die pleiten voor strikte strafuitvoering, deregulering via afschaffing nationale koppen, "
" beperking van ngo ' s in het migratiebeleid en bescherming van eigendomsvrijheid zonder "
" discriminatieregels. De uitzonderlijk grote scoremagnitudes (±11,7) duiden op een "
" bijzonder scherpe polarisatie, waarbij links-progressieve en christelijk-sociale partijen "
" (SP, D66, GL, DENK, CU, PvdA, CDA, NSC) tegenover rechts-nationalistisch georiënteerde "
" partijen (PVV, BBB, VVD-rechtsflank, JA21) staan. "
) ,
" positive_pole " : " Internationale solidariteit, inclusie en pragmatische overheidsinterventie " ,
" negative_pole " : " Strikte handhaving, deregulering en nationalistisch eigenbelang boven humanitaire verplichtingen " ,
} ,
4 : {
" label " : " Betaalbaarheid publieke diensten vs. vrijhandel " ,
" label " : " Publieke voorzieningen beschermen versus liberale marktwerking " ,
" explanation " : (
" Deze as weerspiegelt het debat over betaalbare zorg, openbaar vervoer en "
" defensie-infrastructuur (positief) tegenover internationale handelsakkoorden "
" zoals EU-Mercosur (negatief). Het scheidt partijen die nationale "
" dienstverlening centraal stellen van partijen die vrijhandel prioriteren. "
" Deze as weerspiegelt de klassieke sociaal-economische tegenstelling tussen links en "
" liberaal-economisch rechts. Aan de positieve kant staan moties van SP en DENK die "
" pleiten voor betaalbare zorg, lage treintarieven, bescherming van politiepersoneel en "
" regionale brandweerposten — allemaal gericht op het beschermen van publieke voorzieningen "
" voor gewone burgers. Aan de negatieve kant staan moties van VVD, D66, Volt en NSC die "
" pleiten voor het EU-Mercosur vrijhandelsverdrag en een flexibele kennismigrantenregeling "
" ten behoeve van het economisch verdienvermogen. Deze dimensie is politiek betekenisvol "
" omdat hij de fundamentele vraag raakt of de staat actief moet ingrijpen om collectieve "
" voorzieningen betaalbaar en toegankelijk te houden, of dat vrije markt en open handel "
" leidend moeten zijn. "
) ,
" positive_pole " : " Staatsbescherming van betaalbare publieke voorzieningen voor iedereen " ,
" negative_pole " : " Vrije handel, open economie en marktgerichte arbeidsmigratie " ,
} ,
5 : {
" label " : " Confessioneel-conservatief vs. seculier-progressief " ,
" label " : " Christelijk-conservatief sociaal beleid versus seculier progressief " ,
" explanation " : (
" Een klassieke waarden-as: ChristenUnie- en SGP-moties over euthanasie, "
" ' Moeder en Kind ' -fonds, kerkruimte en gezinsbelasting scoren positief. "
" Deze as reflecteert het diepste sociale-waardenverschil in de Kamer. "
" Deze as reflecteert de politieke tegenstelling tussen christelijk-conservatieve "
" partijen (ChristenUnie en SGP) en seculier-progressieve partijen. Aan de positieve "
" pool staan moties over bescherming van het gezin, kritische houding tegenover euthanasie "
" bij jongeren, ruimte voor kerkgemeenschappen, bescherming van de agrarische sector en "
" een zakelijker onderwijscurriculum. Deze as is politiek betekenisvol omdat de SGP en CU "
" consistent vanuit een christelijk-sociale visie stemmen tegenover partijen als D66, "
" GroenLinks-PvdA en SP die een seculier-progressief beleid voorstaan. "
) ,
" positive_pole " : " Christelijk-conservatief: gezin, kerk, leven, traditionele waarden " ,
" negative_pole " : " Seculier-progressief: individuele autonomie, progressieve sociale rechten " ,
} ,
6 : {
" label " : " Bescherming kwetsbare groepen vs. marktwerking " ,
" label " : " Christelijk-sociaal beschermingsbeleid versus links-progressieve systeemkritiek " ,
" explanation " : (
" Positieve scores: bescherming van pgb-houders, christelijke minderheden in "
" asielbeleid, en kinderopvangtoeslag voor middeninkomens. Negatieve scores: "
" meer marktwerking bij arbeidsmigratie en internationale hulp. Deze as "
" toont het spanningsveld tussen sociale bescherming en liberalisering. "
" Deze as scheidt centrum-rechtse, christelijk-sociale partijen (CU, SGP, BBB, VVD) die "
" via pragmatisch overheidsbeleid specifieke kwetsbare groepen beschermen — zoals "
" pgb-budgethouders, christenen in Syrisch terugkeerbeleid en kinderen online — van "
" links-progressieve partijen (SP, GroenLinks) die structurele systeemkritiek leveren op "
" arbeidsmigratiemisstanden, winstbejag in de zorg en internationale solidariteit met "
" gemarginaliseerde groepen. De politieke tegenstelling gaat over de oriëntatie van sociaal "
" beleid: doelgroepgericht en institutioneel versus structureel-hervormend en solidair. "
) ,
" positive_pole " : " Christelijk-sociaal beschermingsbeleid voor pgb, kinderen en geloofsgroepen " ,
" negative_pole " : " Links-progressieve systeemkritiek op zorg, arbeid en internationale solidariteit " ,
} ,
7 : {
" label " : " Democratische controle en sociale rechten vs. marktwerking " ,
" label " : " Liberaal investeren en defensie versus linkse bescherming en controle " ,
" explanation " : (
" Moties die parlementaire controle op buitenlandbeleid (Ukraine-coalitie), "
" sociale rechten (BOSA-sportsubsidies, toeslagencompensatie) en publieke zorg "
" bepleiten scoren positief. Private equity in de zorg en marktgerichte "
" warmteoplossingen scoren negatief. "
" Deze as scheidt partijen als D66 en VVD (positief), die inzetten op gerichte "
" investeringen in sport, wetenschap, defensie en slachtofferhulp, van partijen als SP, "
" DENK en NSC (negatief), die nadruk leggen op collectieve sociale bescherming, "
" parlementaire controle over militaire inzet en weren van marktwerking uit publieke "
" sectoren zoals de zorg. De spanning draait om de vraag of de overheid via gerichte "
" liberale investeringen of via collectivistische regulering en bescherming moet opereren. "
) ,
" positive_pole " : " Gerichte liberale investeringen in sport, wetenschap en defensie " ,
" negative_pole " : " Collectieve bescherming, parlementaire controle en anti-marktwerking in zorg " ,
} ,
8 : {
" label " : " Orde, veiligheid en soevereiniteit vs. sociale hervorm ing" ,
" label " : " Confessioneel-sociaal coalitiebeleid versus procedurele blokkade en handhav ing" ,
" explanation " : (
" Veiligheidsmoties (illegaal vuurwapen, Dutch Dome, controversiële-onderwerpenlijst) "
" en soevereiniteitsmoties domineren de negatieve pool. "
" Positief: sociaal-hervormende moties zoals afschaffing van de kostendelersnorm, "
" hernieuwbare energie en stikstof-maatwerk. Een klassieke links-rechts "
" veiligheid-versus-sociale-hervorming kloof. "
" De positieve pool groepeert moties van CU, NSC, SGP en D66 die concreet beleid bepleiten "
" op uiteenlopende terreinen: kostendelersnorm afschaffen ten gunste van bijstandsgerechtigden, "
" arbeidskorting terugdraaien om gepensioneerden te ontzien, Dutch Dome voor vitale "
" infrastructuurbescherming, stikstofmaatwerk in Regio Foodvalley, versnelling van "
" bouwvergunningverlening en het expliciet stellen van abortusvermindering als beleidsdoel. "
" De negatieve pool bevat het controversieel verklaren van het coffeeshopketen-experiment "
" (procedurele blokkade), een handhavingsdoelstelling voor illegaal vuurwerk en een "
" deregulerende uitzondering voor de topsportsector. "
) ,
" positive_pole " : " Coalitie christelijk-sociaal beleid: defensie, stikstofmaatwerk, bouw en ethiek " ,
" negative_pole " : " Procedurele blokkade coffeeshop, handhavingsdoelstelling en topsportderegulering " ,
} ,
9 : {
" label " : " Caribisch koninkrijksbeleid en institutioneel toezicht " ,
" label " : " Brede coalitiemeerderheid versus links marktingrijpen zorg " ,
" explanation " : (
" Deze specifiekere as bundelt moties over Caribische defensie en Syrische "
" VN-coalitie (positief) met zorgtoezicht-WNT-normen (negatief). Het "
" weerspiegelt een combinatie van koninkrijks-betrokkenheid en institutioneel "
" toezicht als onderscheidende dimensie. "
" Deze as onderscheidt moties die steun kregen van een brede, rechtse-tot-centrumlinkse "
" meerderheid (positieve pool) van een specifieke linkse motie (SP/GL-PvdA) die strenge "
" inkomenslimieten voor zorgbestuurders en aandeelhouders wil afdwingen (negatieve pool). "
" De positieve moties omvatten uiteenlopende onderwerpen — defensie, onderwijs, asiel, "
" belastingconstructies, natuur — ingediend door partijen als CU, NSC, JA21, D66 en "
" PvdA/GL, die gezamenlijk door de meerderheid werden gesteund. De negatieve pool "
" vertegenwoordigt een socialistische marktinterventie (WNT-normen in de zorg) die door "
" de rechtse regeringsmeerderheid werd weggestemd. "
) ,
" positive_pole " : " Breed gedragen beleid door centrum-rechts meerderheidsstemmen " ,
" negative_pole " : " Socialistische inkomensregulering en marktingrijpen in de zorg " ,
} ,
10 : {
" label " : " Arbeidsmigratie, dierenwelzijn en zorgtoezicht " ,
" label " : " Gereguleerde kennismigratie en natuur-landbouwtransitie versus institutionele veiligheid " ,
" explanation " : (
" Positieve pool: zorgfraudetoezicht (Wtza), EU-blauwe kaart voor "
" kennismigranten en dierenwelzijn in de kalverhouderij. Negatieve pool: "
" vitale productie onshoren en EU-Israël-betrekkingen. Een gemengde as die "
" pragmatisch migratiemanagement combineert met dierenwelzijn en zorgregulering. "
" De positieve pool groepeert moties die kennismigratie willen beperken tot sectoren met "
" aantoonbaar tekort (blauwe kaart), de kalverhouderij willen inkrimpen via dierrechten, "
" intensieve teelt op vrijgekochte boerengrond willen voorkomen, en humanitaire druk op "
" Israël inzake Gaza willen uitoefenen. Indieners zijn een brede coalitie van NSC, SP, "
" D66, CU en GL-PvdA. De negatieve pool bevat moties over institutionele coördinatie van "
" veiligheidsbeleid (Veilig Thuis), economische soevereiniteit (vitale productie "
" terughalen naar Nederland) en beperking van anonimiteit bij Woo-verzoeken, ingediend "
" door NSC, SGP en SP. "
) ,
" positive_pole " : " Beperkte kennismigratie, natuur-landbouwtransitie en Gaza-humanitair " ,
" negative_pole " : " Institutionele veiligheidssturing, economisch nationalisme en Woo-beperking " ,
} ,
}
@ -779,10 +838,18 @@ def build_svd_components_tab(db_path: str) -> None:
)
comp_sel = comp_options [ comp_sel_idx ]
# Show theme explanation
# Show theme explanation + poles
theme = SVD_THEMES . get ( comp_sel , { } )
if theme :
st . info ( f " ** { theme [ ' label ' ] } ** — { theme [ ' explanation ' ] } " )
pos = theme . get ( " positive_pole " , " " )
neg = theme . get ( " negative_pole " , " " )
if pos or neg :
pcol , ncol = st . columns ( 2 )
with pcol :
st . success ( f " ▲ **Positieve pool:** { pos } " )
with ncol :
st . error ( f " ▼ **Negatieve pool:** { neg } " )
motions = comp_map . get ( comp_sel , [ ] )
